چشم

در باره چشم ها و بیماری های چشمی

سوالات در مورد جراحی چشم

  • سوالات متداول درباره عمل جراحی چشم
  • ليزيك يك شكل جراحي ليزري است كه قادر است طيف وسيعي از نزديك بيني (و آستيگماتيسم و دوربيني) را اصلاح كند. در اين فرم عمل بهبود ديد سريع بوده و ناراحتي‏هاي پس از عمل كمتر مي‏شود. در اين عمل در ابتدا يك لايه با ضخامت حدودا" 160 ميكرون از سطح قرنيه برداشته مي‏شود و سپس توسط ليزر اكسايمر كه با كامپيوتر كنترل مي‏شود تراش قرنيه متناسب با شماره عينك صورت مي‏گيرد.

  • چه مدت است كه ليزيك انجام مي‏شود؟
    • اولين نمونه‏ هاي مشابه اين عمل (كراتوميليوزيس) روي انسان در سال 1963 انجام شد. اين روش به تدريج پيشرفت و بهبود پيدا كرده است. ليزر اكسايمر بيش از 20 سال است كه براي (PRK) مورد استفاده قرار مي گيرد. جراحان چشم بيش از30 سال است كه توانسته‏ اند لايه نازك از قرنيه را بردارند. اين دو روش (برداشتن يك لايه نازك و انجام ليزر زير آن) در سال 1991 با هم تركيب شده و يك شكل جديدي از عمل جراحي انكساري به نام ليزيك پديد آمد. كلينيك نور از سال 1373 انجام اعمال جراحي ليزر (PRK) و از نيمه دوم سال 1374 عمل ليزيك را براي اولين بار در ايران و خاورميانه آغاز كرد.
  • ليزيك براي چه كساني مناسب است؟
    • ليزيك را در طيف وسيعي از نزديك بيني و آستيگماتيسم همراه آن از شماره 1- تا 12- ديوپتر مي‏توان انجام داد. اغلب نزديك‏بيني ‏ها در اين طيف قرار دارند. همچنين اين عمل در دوربيني با شماره‏ هاي پايين (كمتر از 4+ تا 5+ ديوپتر) نيز قابل انجام است.
  • ليزيك چگونه آستيگماتيسم را اصلاح مي‏كند؟
    • نرم‏ افزار خاصي جهت انجام ليزر براي آستيگماتيسم طراحي شده است كه قرنيه را بصورت يك بيضي تراش مي‏دهد و باعث اصلاح آستيگماتيسم مي‏گردد.
  • زمان عمل جراحي چقدر است؟
    • زمان عمل ليزيك كمتر از ده دقيقه است. مدت زمان عمل ليزر (PRK) مختصري كمتر از مدت عمل ليزيك مي‏باشد.

  • آيا عمل جراحي درد دارد؟
    • خير، با استفاده از قطره‏هاي بي‏حسي، عمل جراحي ليزر و ليزيك بدون درد انجام مي‏شود. پس از عمل ليزيك، تا چند ساعت احساس سوزش و جسم خارجي و اشك ريزش وجود دارد، اما معمولا" نيازي به داروي ضد درد نيست و اغلب روز بعد از عمل مي‏توان به كار روزانه بازگشت. اما درد پس از عمل ليزر پي.آر.كي بيشتر است، كه از داروهاي ضد درد قويتر استفاده مي شود
  • محدوديت‏هاي پس از عمل جراحي چيست؟
    • روزهاي نخست بايد از مالش پلكها با دست خودداري كنيد. تا 3 هفته استخر و سونا نرويد. استحمام از روز دوم بعد از ليزيك و پس از ترميم اپي تليوم در عمل PRK مانعي ندارد. از آرايش دور چشم در هفته اول پس از عمل اجتناب كنيد.
  • چه موقع مي‏توان به كارهاي روزمره بازگشت؟
    • در مورد عمل ليزيك، فرداي عمل جراحي در صورتيكه ديد شما اجازه بدهد مي‏توانيد به كارهاي روزمره برگرديد. در مورد عمل PRK، سه تا پنج روز پس از عمل اين امكان فراهم مي آيد.
  • آيا مي‏توان دو چشم را با هم عمل كرد؟
    • بلي، مطالعات نشان داده است نتيجه عمل جراحي در صورتيكه دو چشم در يك جلسه عمل شوند يا اينكه هر چشم در يك جلسه تحت عمل جراحي قرار گيرد، يكسان خواهد بود. اغلب بيماران درمي‏يابند كه راحت تر است هردو چشم يكجا عمل شود.
  • در چه صورتي من كانديد مناسبي براي عمل ليزيك مي‏باشم؟
    • معيارهاي عمل عبارتند از: حداقل سن 18 سال عدم تغيير قابل توجه نمره عينك در يكسال گذشته نزديك بيني 1- تا 12- ديوپتر (نزديك بيني و آستيگماتيسم همراه) آستيگماتيسم 5/0 ديوپتر و بيشتر عدم وجود كواتوكونوس (قوزقرنيه) عدم وجود بيماريهاي عمومي عدم وجود بيماريهاي ديگر چشمي عدم وجود گلوكوم (آب سياه) داشتن انتظارات واقعي از قابليت و توانايي‏هاي عمل جراحي ليزر (PRK) يا ليزيك در تصحيح ديد. به منظور مشخص نمودن امكان عمل جراحي،لازم است معاينه و مشاوره شويد.
  • آيا اعمال جراحي تصحيح ديد براي من مناسب است؟
    • ميزان عيب انكساري، شغل، فعاليتهاي ورزشي و تفريحي، سن و انتظار شخصي شما تعيين مي كند كه آيا شما كانديد مناسبي براي جراحي هستيد يا خير. شما بايستي انتظاري واقع‏گرايانه داشته باشيد و بدانيد كه جراحي هميشه نتيجه ايده‏آل نخواهد داشت. تراشيدن يك قطعه پلاستيك يا شيشه بمنظور ساختن عينك يا كنتاكت لنز بسيار آسانتر و دقيقتر از شكل دادن يك بافت زنده مانند قرنيه است. در اغلب بيماران حدود 90% يا بيشتر احتمال بدست آوردن ديد طبيعي يا نزديك به طبيعي وجود دارد. اما انتظار ديد 10/10، خصوصا در شماره‏هاي بسيار بالا قابل تامين نمي‏باشد. ممكن است شما پس از عمل نيازمند عينك نازكي در بعضي مواقع مانند رانندگي در شب باشيد. جراحي اصلاح عيوب انكساري از پير چشمي ( از دست دادن توانايي ديد كامل بدون عينك مطالعه در انجام كارهاي نزديك با افزايش سن) جلوگيري نمي‏كند. در صورتيكه سن شما بالاي 40 سال است و ديد دور شما پس از عمل كاملا اصلاح شده باشد، ممكن است براي كارهاي نزديك نياز به عينك مطالعه داشته باشيد. تمايل به كاهش يا حذف وابستگي به عينك براي فعاليتهاي روزانه دليل مناسبي براي انجام اعمال جراحي انكساري است. آيا شما تمايل داريد كه وقتي صبح از خواب بيدار مي شويد، بدون عينك عقربه ساعت را ببينيد، لباس بپوشيد، در خانه و محل كار، فعاليت كنيد؟ آيا شما دوست داريد كه از ورزش بخصوص ورزشهاي آبي بدون استفاده از عينك و كنتاكت لنز لذت ببريد؟ آيا شما مايل هستيد كه بتوانيد از خود و خانواده‏تان در موارد اضطراري و اورژانس بدون وابستگي به عينك يا كنتاكت لنز مراقبت كنيد؟ اين موارد اهداف منطقي و قابل دسترسي در اعمال جراحي انكساري هستند.
  • آيا عمل ليزر و ليزيك براي انجام اعمال جراحي بعدي كه ممكن است براي چشم ضرورت يابد، مانعي ايجاد مي‏كند؟
    • خير. كليه اعمال جراحي چشم بعد از اينگونه عملهاي جراحي قابل انجام هستند.
  • آيا انجام اعمال جراحي ليزر و ليزيك در هنگام حاملگي مجاز مي‏باشد؟
    • در عمل جراحي ليزر (PRK) و ليزيك از ليزر اكسايمر استفاده مي‏كنند كه اين نوع اشعه هيچگونه اثرات سوء براي جنين در بر ندارد. همچنين داروهاي استفاده شده بعد از عمل اغلب مسكن‏هاي ساده مانند استامينوفن (كه در دوران حاملگي استفاده از آن مجاز است) و قطره‏هاي موضعي هستند كه چون جذب آنها به داخل سيستم گردش خون بسيار اندك است، نمي‏تواند بر روي جنين تاثير منفي داشته باشد. بنابراين انجام عمل جراحي ليزر و ليزيك در زمان حاملگي مجاز مي‏باشد. اما بايد توجه داشته باشيم كه بعلت تغييرات هورموني كه در بدن مادر در زمان حاملگي ايجاد مي‏شود مي‏تواند تاثيراتي بر روند ترميم پس از عمل داشته باشد كه نتايج بعد از عمل را مختصري تحت تاثير خود قرار دهد. اين تاثيرات در عمل ليزر (PRK) بيشتر از عمل ليزيك مي‏باشد. بنابراين بهتر است در حاملگي اين اعمال انجام نشود.
  • ليزر (PRK) يا ليزيك؟
    • تصميم به نوع عمل بسته به نمره چشم، وضعيت توپوگرافي و ضخامت قرنيه دارد كه در بين آنها شماره چشم تاثير كمتري در انتخاب نوع عمل دارد. در عمل PRK و ليزيك هر دو در شماره‏هاي پايين نزديك بيني (تا 3- ديوپتر) در صورتي كه ضخامت قرنيه مناسب باشد، قابل انجام است( اگر چه معمولا" از عمل PRK استفاده ميشود). بايد بدانيم كه در اين شماره‏ها، ميزان موفقيت نهايي در هر دو نوع اين عمل كه بعد از 2 تا 3 ماه حاصل مي‏شود يكسان مي‏باشد، اما روزهاي اول بعد از عمل ليزر پي.آر.كي و ليزيك اين دو عمل تفاوت فاحش با يكديگر دارند. شدت و مدت و ناراحتي بعد از عمل ليزر پي.آر.كي بيشتر از عمل ليزيك مي باشد و به همين نسبت برگشت ديد طبيعي در ليزر PRK با تاخير بيشتر صورت مي گيرد. علت درد و ناراحتي بيشتر بعد از عمل ليزر (PRK) بدين جهت است كه تراش در اين عمل در سطح صورت مي‏گيرد و حس درد در سطح قرنيه بسيار زياد مي‏باشد. در حاليكه در عمل ليزيك تراش ليزر در عمق ضخامت قرنيه و در زير يك لايه انجام مي‏گيرد و بنابراين ميزان درد و ناراحتي در اين عمل در حداقل مي‏باشد. در نهايت، اينكه براي اين ميزان شماره عينك (كمتر از 3- ديوپتر) كدام عمل براي شما انجام شود، تصميم نهايي در زمان مشاوره بين پزشك و بيمار صورت خواهد گرفت
  • به من گفته شده كه چشم من درجاتي از آستيگماتيسم نامنظم دارد و بهتر است كه عمل ليزر و ليزيك را انجام ندهم، چرا؟
    • سطح قرنيه چشم ما به صورت طبيعي مقطعي از يك كره يا يك جسم بيضوي است كه در اين صورت سطح قرنيه منظم مي‏باشد. اينگونه چشمها مي‏توانند تحت عمل عيوب انكساري قرار بگيرند. اما بندرت قرنيه چشم مقطع منظمي از يك كره يا جسم بيضوي نمي‏باشد، بلكه ناقرينگي و نامنظمي در سطح آن ديده مي‏شود كه نمونه پيشرفته آن را تحت عنوان قوز قرنيه يا كراتوكونوس مي‏شناسيم. در اين چشمها احتمال پيشرفت نامنظمي هميشه وجود دارد و بنابراين با عمل جراحي ليزر و ليزيك كه براي چشمهايي با سطح قرنيه منظم طراحي شده‏اند نمي‏توان عيب انكساري اين چشمها را اصلاح نمود و يا مانع پيشرفت اين بيماري در آينده گرديد.
  • آيا عمل ليزر و ليزيك سبب بيماري شب كوري يا كور رنگي مي‏شود؟
    • بيماري شب كوري (Night Blindness) و كوررنگي (Color Blindness) دو بيماري پرده چشم يا شبكيه هستند كه جنبه توارثي دارند و عمل ليزر و ليزيك نمي‏تواند سبب ايجاد اينگونه بيماريهاي چشم گردد. البته بايد بدانيم كه در هفته‏هاي نخست بعد از اين اعمال جراحي، مشكلاتي در ديد شب بوجود مي‏آيد، مانند پخش نور (Glare) يا هاله ديدن در اطراف اشيا نوراني (Halo Vision) كه بتدريج از بين مي‏روند.
  • آيا مي توان بعد از عمل ليزر و ليزيك، از لنز تماسي رنگي و معمولي استفاده كرد؟
    • بلي، اما بهتر است كه استفاده از آن به 6-3 ماه بعد از عمل موكول شود.
  • ميزان نزديك بيني چشم من از 15- ديوپتر بالاتر مي‏باشد. چرا كانديد مناسبي براي عمل ليزيك نيستم؟
    • براي اصلاح هر شماره از عينك بايد ميزاني از ضخامت قرنيه تراشيده شود. از طرفي ضخامت قرنيه محدود مي‏باشد و پس از عمل بايد حداقل به ميزان 250 ميكرون از قرنيه دست نخورده باقي بماند. بنابراين كل ميزان شماره عينك قابل اصلاح با عمل ليزيك محدود به حدود 12شماره نزديك بيني مي‏باشد. البته در بعضي از افراد كه ضخامت مركزي قرنيه آن‏ها كمتر مي‏باشد اين حد نهايي از 12 شماره ممكن است به حدود 10 يا حتي كمتر كاهش يابد كه اين مسئله قبل از عمل با انجام اندازه‏گيري ضخامت قرنيه (پاكي‏متري) مشخص مي‏گردد. حال چنانچه چشم شما كه شماره اي بيشتر از 12- ديوپتر دارد، ليزيك شود، موجب مي گردد كه ضخامت كمتري از 250 ميكرون از قرنيه باقي بماند و در نتيجه در آينده احتمال نازك شدگي بيشتر و بروز قوز قرنيه (كراتوكونوس) وجود دارد. در اينگونه چشمها كه به علت شماره بالاي عينك قادر به انجام عمل ليزيك نمي‏باشيم در حال حاضر بهترين روش استفاده از لنزهاي منفي داخل چشمي است. البته در مواردي كه شماره عينك بيشتر از 20- ديوپتر است، عمل جايگذاري لنز منفي داخل چشمي توام با عمل ليزيك يا كارگذاري رينگ هاي داخل قرنيه انجام مي گيرد، كه در اين صورت تصحيح كاملتري صورت خواهد گرفت.
  • چه موقع براي اصلاح عيب انكساري چشم از لنزهاي داخل چشمي استفاده مي‏شود؟
    • در مواقعي كه شماره چشم بسيار بالا مي‏باشد و امكان استفاده از عمل ليزيك نباشد. اينگونه چشم‏ها را مي‏توان كانديد عمل لنز داخل چشم نمود.
  • آيا در هر چشمي مي توان جهت اصلاح عيب انكساري از لنزهاي داخل چشمي استفاده نمود؟
    • لنزهاي داخل چشمي جهت اصلاح عيب انكساري هنگامي استفاده مي‏شود كه اعمال جراحي ساده‏تري مانند عمل ليزر و ليزيك يا كارگذاري رينگ هاي داخل قرنيه قابل انجام نباشد، چرا كه هم هزينه اين عمل بالاتر و هم نياز به يك عمل جراحي چشم باز كه عموما به بيهوشي و بيمارستان نياز مي‏باشد را دارد. علاوه بر اين بعضي از چشمها بعلت بيماريهاي مختلف مانند آب مرواريد، آب سياه و چشمهاي با عمق اطاق قدامي كم، كانديد مناسب براي اينگونه عملها نمي‏باشند.
  • آيا عمل جراحي ليزر و ليزيك چشم را در مقابل ضربه آسيب‏پذيرتر مي‏نمايد؟
    • اثبات شده است كه استحكام قرنيه بعد از عمل هاي جراحي ليزر و ليزيك در مقايسه با استحكام قرنيه طبيعي در برابر ضربه تفاوتي نمي‏كند. اما بايد بدانيم كه اساساً چشم هاي نزديك‏بين ذاتاً در مقابل ضربه نسبت به چشم هاي طبيعي آسيب‏پذيرتر مي‏باشد (چه تحت عمل جراحي قرار گرفته باشند يا قرار نگرفته نباشند). در نزديك بيني متوسط، شديد و بسيار شديد چه آنهايي كه عينك و كنتاكت لنز را براي تصحيح عيب انكساري خود انتخاب كرده‏اند و چه آنهايي كه تحت اعمال جراحي قرار گرفته‏اند، به علت تغييرات شبكيه بهتر است مرتبا هر 6 ماه تا يكسال يك نوبت تحت معاينه چشم قرار گيرند تا در صورت لزوم به موقع درمان ضايعات اطراف شبكيه از قبيل سوراخها و نازكيهاي شديد شبكيه انجام پذيرد و بدينوسيله از پارگي و جدا شدگي شبكيه جلوگيري شود. همچنين اين افراد بايد مراقب باشند كه از ضربات مستقيم به ناحيه سر و يا چشم كه مثلا در بعضي از ورزش هاي رزمي ممكن است اتفاق بيفتد، پرهيز نمايند.

  • سن مناسب ليزر و ليزيك چيست؟
    • حداقل سن براي انجام اين اعمال جراحي 18 سال تمام بوده و لازم است در يكسال اخير تغيير محسوسي در شماره عينك فرد رخ نداده باشد. سن حداكثري براي اين اعمال وجود ندارد و تا زماني كه براي چشم بيماري خاص مانند آب مرواريد يا آب سياه يا بيماري هاي ديگري كه مانع اين عمل باشند بوجود نيامده است مي‏توان اين عمل را انجام داد. اما بايد دانست كه بعد از سن 40 سالگي اگر اين اعمال جراحي انجام شود فرد جهت مطالعه حتما" به عينك نياز خواهد داشت. مسن ترين فردي كه تا كنون توسط چشم پزشكان نور عمل شده است، 73 سال سن داشته و شماره چشم وي 5/1- بوده است.
  • آيا عمل ليزر و ليزيك تنبلي چشم را درمان مي‏كند؟
    • خير، عمل ليزر و ليزيك فقط اصلاح عيب انكساري را انجام مي‏دهند و اگر چشمي به دليلي تنبل باشد، نمي‏تواند با اين عمل اصلاح شود. به عبارت ديگر بايد دانست كه اعمال جراحي عيب انكساري، نمي‏توانند ديدي بهتر از عينك يا لنز به چشم بدهند.
  • چشم من نزديك‏بين است و به من گفته شده است كه مختصري آب مرواريد نيز دارد آيا مي‏توانم عمل ليزر يا ليزيك را انجام دهم؟
    • آب مرواريد منعي براي انجام عمل ليزر يا ليزيك نمي‏باشد و يا انجام عمل ليزر و ليزيك در آينده مشكلي براي عمل آب مرواريد ايجاد نمي كند. اما بايد دانست كه اگر چشمي براي اصلاح عيب انكساري نزديك بيني تحت عمل قرار گيرد نتيجه آن تا زماني باقي خواهد ماند كه آب مرواريد پيشرفت نكند. بنابراين اگر آب مرواريد چشم در حدي است كه احتمال پيشرفت سريع آن مي‏رود بهتر است كه اين عمل انجام نگيرد. از طرف ديگر بايد بدانيم كه عمل آب مرواريد و جايگذاري لنز داخل چشمي امكان اصلاح عيب انكساري را بطور همزمان فراهم خواهد نمود.

  • آيا پزشكان و بويژه چشم پزشكان خود نيز حاضرند عمل ليزيك را انجام دهند؟
    • با توجه به علمي بودن و پذيرفته شدن جهاني عمل ليزيك، طي ساليان گذشته، بيش از دو هزار پزشك، دندانپزشك و داروساز توسط چشم پزشكان كلينيك نور تحت اين عمل قرار گرفته اند كه در بين آنان چشم پزشك و جراح قلب نيز وجود داشته است و بالطبع بعلت عمل جراحي انجام شده شما آنها را با عينك مشاهده نمي كنيد. اما اينكه شما، پزشك يا چشم پزشك ديگري را مي شناسيد كه هنوز عينك مي زند بايد توجه داشته باشيد كه اين عمل كاملا" اختياري بوده و هر فرد ممكن است با توجه به نيازها و ضروريات زندگي اجتماعي و حرفه اي خود تصميم به عمل جراحي گرفته و يا از انجام اين عمل اجتناب نمايد.
  • آيا پزشكان حاضرند همين عمل جراحي را براي اعضاي نزديك خانواده خود انجام دهند؟
    • پزشكان نيز در صورتيكه فردي از فاميل آنها متقاضي انجام چنين عملي باشد، در صورتيكه از نظر طبي ممنوعيتي براي عمل وجود نداشته باشد، بيمار را از انجام اين عمل منصرف نمي كنند. موارد متعددي از بستگان درجه يك چشم پزشكان بيمارستان نور تحت عمل ليزيك قرار گرفته اند.

  • آيا پس از عمل ليزيك احتمال برگشت شماره چشم وجود دارد؟
    • برحسب شماره چشم در صد كمي از بيماران دچار برگشت شماره چشم( البته نه به ميزان قبل از عمل) مي شوند كه عمدتا" كمتر از 5% موارد را شامل مي شوند. چنانچه شماره چشم كم باشد 6 هفته تا 3 ماه بعد از عمل نتيجه ثابت خواهد شد و تغييري نخواهد كرد. اگر شماره چشم زياد باشد خصوصا" در شماره هاي بيش از 8- ديوپتر اين زمان طولاني تر است و معمولا" 6 ماه تا يكسال طول مي كشد تا شماره چشم ثابت شود البته تعدادي از افراد نزديك بين هستند كه پيشرفت شماره چشم آنها هرگز متوقف نشده و سالانه 5/0 تا 1 شماره و بلكه بيشتر افزايش مي يابد. لازم است بدانيم كه ليزر قادر نيست جلوي پيشرفت شماره چشم را بگيرد و پس از عمل نيز ميزان نزديك بيني يا نمره عينك اين افراد هر چند سال تغيير خواهد كرد كه اين تغيير را نبايستي به حساب كاهش اثر ليزر و يا برگشت بيماري تلقي نمود.


  • اگر پس از عمل ليزري 1 شماره يا بيشتر از نمره عينك باقي بماند امكان عمل مجدد وجود دارد؟
    • بلي. چنانچه ضخامت قرنيه شما مناسب باشد مي توانيد 3 ماه بعد از عمل اول باقيمانده شماره چشم را با عمل مجدد اصلاح كنيد. عوارض عمل مجدد مشابه عمل اول است و براي بيمار خطر بيشتري نسبت به آن ندارد. البته مواردي وجود دارد كه عليرغم باقيماندن شماره چشم بيمار از ديد خود راضي مي باشد و صرفا" به قصد صفر كردن شماره چشم تقاضاي عمل مجدد را دارد، بديهي است در اينگونه موارد عمل مجدد علمي و منطقي نمي باشد.
  • من 11- ديوپتر نزديك بين بوده و 5/3- شماره هم آستيگمات داشته ام. 4 سال پيش عمل كرده ام 6 ماه بعد از عمل نياز به عينك 5/2- پيدا كرده ام و علاقه اي به عمل مجدد ندارد و دوست هم ندارم كه عينك بزنم. آيا مشكلي براي من پيش خواهد آمد؟
    • استفاده نكردن از عينك صرفا" باعث مي شود كه شما ديد كاملا" واضحي نداشته باشيد وگرنه مشكلي براي شما ايجاد نمي كند. چنانچه قرار باشد شماره چشم شما بعد از عمل تغيير كند، چه عينك بزنيد و يا عينك نزنيد اين تغيير اتفاق خواهد افتاد. بنابراين اگر از ديد فعلي و بدون عينك راضي هستيد نياز به عمل مجدد و يا استفاده از عينك نيست
  • + نوشته شده در  جمعه سوم آذر 1391ساعت 12:15  توسط   |